Το αυξημένο BMI και η υπέρταση είναι σιωπηλοί παράγοντες κινδύνου για αγγειακή άνοια

Εισαγωγή

Η αγγειακή άνοια αποτελεί τη δεύτερη συχνότερη μορφή άνοιας παγκοσμίως και συνδέεται άμεσα με τη βλάβη των αιμοφόρων αγγείων του εγκεφάλου. Σύμφωνα με νέα δεδομένα που δημοσιεύθηκαν τον Ιανουάριο του 2026, ο αυξημένος δείκτης μάζας σώματος (BMI) και η υπέρταση φαίνεται να αυξάνουν σημαντικά τις πιθανότητες εμφάνισης αγγειακής άνοιας. Τα ευρήματα αυτά καθιστούν τον έλεγχο του σωματικού βάρους και της πίεσης κρίσιμους και τροποποιήσιμους παράγοντες πρόληψης.

Τι είναι ο BMI και γιατί έχει σημασία

Ο δείκτης μάζας σώματος (BMI) χρησιμοποιείται ευρέως για την εκτίμηση του σωματικού λίπους σε σχέση με το ύψος και το βάρος. Ένας αυξημένος BMI συνδέεται εδώ και χρόνια με καρδιαγγειακά νοσήματα, ωστόσο πλέον τεκμηριώνεται και η άμεση σχέση του με νευροεκφυλιστικές παθήσεις.

Σύμφωνα με τη μελέτη, κάθε αύξηση κατά 1 τυπική απόκλιση του BMI αύξανε τις πιθανότητες εμφάνισης αγγειακής άνοιας κατά 63%, γεγονός που υπογραμμίζει τη σοβαρότητα του κινδύνου.

Ο ρόλος της αρτηριακής πίεσης στην αγγειακή άνοια

Η αρτηριακή πίεση φαίνεται να λειτουργεί ως βασικός ενδιάμεσος μηχανισμός μεταξύ BMI και άνοιας.

Συστολική πίεση

• Κάθε αύξηση κατά 1 τυπική απόκλιση

• 2,56 φορές υψηλότερος κίνδυνος για αγγειακή άνοια

Διαστολική πίεση

• Ακόμη ισχυρότερη συσχέτιση

• 3,32 φορές υψηλότερος κίνδυνος

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι:

• Η συστολική πίεση μεσολαβεί στο 18% της σχέσης BMI–άνοιας

• Η διαστολική πίεση στο 25%

Πώς διεξήχθη η μελέτη

Η έρευνα βασίστηκε σε μεταναλύσεις και Mendelian randomization, μια προηγμένη γενετική μέθοδο που μειώνει την επίδραση συγχυτικών παραγόντων.

Δεδομένα από:

• 126.655 άτομα από:

  • Copenhagen General Population Study

  • Copenhagen City Heart Study

• 377.755 άτομα από το UK Biobank

Τα αποτελέσματα ήταν συνεπή τόσο σε one-sample όσο και σε two-sample Mendelian randomization αναλύσεις, ενισχύοντας την αιτιώδη σχέση.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα για τη δημόσια υγεία

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι:

• Η παχυσαρκία και η υπέρταση δεν είναι απλώς συσχετισμοί, αλλά άμεσες αιτίες αυξημένου κινδύνου άνοιας

• Αποτελούν ρεαλιστικούς στόχους πρόληψης σε πληθυσμιακό επίπεδο

Ωστόσο, τα δεδομένα δεν μπορούν ακόμη να χρησιμοποιηθούν για θεραπευτικές παρεμβάσεις σε άτομα με ήδη εγκατεστημένη άνοια.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQs)

1. Τι είναι η αγγειακή άνοια;

Μορφή άνοιας που προκαλείται από μειωμένη αιμάτωση του εγκεφάλου λόγω αγγειακών βλαβών.

2. Ο υψηλός BMI προκαλεί άνοια;

Η μελέτη δείχνει αιτιώδη σχέση, ιδιαίτερα μέσω της αύξησης της αρτηριακής πίεσης.

3. Ποια πίεση είναι πιο επικίνδυνη;

Η διαστολική πίεση φαίνεται να έχει ισχυρότερη επίδραση.

4. Μπορεί η απώλεια βάρους να μειώσει τον κίνδυνο;

Πιθανότατα ναι, αλλά απαιτούνται μακροχρόνιες κλινικές μελέτες.

5. Αφορά μόνο ηλικιωμένους;

Όχι. Οι παράγοντες κινδύνου ξεκινούν από τη μέση ηλικία.

6. Υπάρχει γενετικός παράγοντας;

Ναι, αλλά ο τρόπος ζωής παραμένει καθοριστικός.

Συμπέρασμα

Η σχέση μεταξύ BMI και αγγειακής άνοιας αναδεικνύεται πλέον ως αιτιώδης και όχι απλώς συσχετιστική. Ο έλεγχος του σωματικού βάρους και της αρτηριακής πίεσης μπορεί να αποτελέσει ισχυρό εργαλείο πρόληψης, μειώνοντας τον μελλοντικό επιπολασμό της άνοιας και βελτιώνοντας τη δημόσια υγεία.

Το άθρο επιμελήθηκε ο Παθολόγος Ηρακλής Αβραμόπουλος
Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Υγεία
Ιατρείο: Νεαπόλεως 9 Μαρούσι 15123
Τηλ: 6944881577, 210 6867060

Βιβλιογραφία

1. Nordestgaard LT et al. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 2026. doi:10.1210/clinem/dgaf662

2. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism

3. Healio – Endocrinology Today

4. UK Biobank Research Platform